Οι υποκλοπές είναι ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της μεταπολιτευτικής Ελλάδας και απασχολεί τα ελληνικά media από το 2022, όταν ήρθαν στο φως οι πρώτες αποκαλύψεις από το ρεπορτάζ των δημοσιογράφων του inside story, Ελίζας Τριανταφύλλου και Τάσου Τέλλογλου. Έκτοτε σχεδόν όλα τα ελληνικά μέσα έχουν καλύψει το θέμα άλλοτε με ερευνητική ματιά κι άλλοτε με παρουσίαση των εξελίξεων.
Καθώς η πλαισίωση ενός γεγονότος παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, εξετάστηκε η προσέγγιση του θέματος από δυο ειδησεογραφικά sites, Τα Νέα και την Εφημερίδα των Συντακτών (efsyn). Ο λόγος που επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα μέσα είναι ότι η efsyn ήταν από τα πρώτα που ερεύνησαν το θέμα, ενώ Τα Νέα άλλαξαν πορεία κάλυψης μετά την κυκλοφορία του πρωτοσέλιδου με τίτλο «Υποκλοπές τέλος» στις 30 Σεπτεμβρίου 2022.
Παρακάτω παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της συλλογής των άρθων των εν λόγω sites από τον Ιανουάριο του 2025 έως τα μέσα Ιουνίου 2026 με τη μέθοδο scraping. Έπειτα αξιοποιήθηκαν τεχνικές κειμενικής ανάλυσης και ανάλυσης συναισθήματος (text and sentiment analysis), για την κατανόηση της πλαισίωσής τους.
Ακόμη και ο αριθμός των δημοσιευμάτων κάθε μέσου μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για τη στάση του. Αφενός μεν η efsyn δημοσίευσε συνολικά 460 άρθρα στο διάστημα των 18 μηνών, ενώ Τα Νέα 141. Μάλιστα είναι ενδεικτικό ότι, Τα Νέα δημοσίευσαν μόλις δύο άρθρα σχετικά με τις υποκλοπές τους δυο πρώτους μήνες του 2025, με το επόμενο σχετικό άρθρο να δημοσιεύεται στα τέλη Ιουλίου, συμπληρώνοντας τέσσερις ολόκληρους μήνες χωρίς ειδησεογραφική κάλυψη του θέματος. Στο παρακάτω γράφημα απεικονίζεται ο αριθμός των άρθρων ανά μήνα.
Παρατηρούμε ότι τα περισσότερα άρθρα καταγράφηκαν τον Μάιο του 2026, με θέματα που αφορούν στην ακρόαση Τζαβέλα και Δεμίρη, την τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ, και άλλες εξελίξεις σχετικές με την υπόθεση.
Ανάλογη αύξηση των δημοσιεύσεων και συνεπώς του μήκους των άρθρων, παρατηρείται στην Εφημερίδα των Συντακτών από τον Μάρτιο μέχρι τον Μάιο του 2026. Μία από τις εξελίξεις που πυροδότησε αυτή την αύξηση αποτελεί σίγουρα η αποκάλυψη του Ταλ Ντίλιαν ότι το λογισμικό Predator πωλείται αποκλειστικά σε κυβερνήσεις, πυροδοτώντας σειρά αντιδράσεων.
Οι πιο συχνοί συγγραφείς άρθρων για τις υποκλοπές στην Εφημερίδα των Συντακτών, εκτός από το newsroom efsyn.gr, περιλαμβάνουν τον Τάσο Παππά, τον Κώστα Ζαφειρόπουλο και τη Δανάη Κισκήρα – Μπαρτσώκα με περίπου 20 κείμενα έκαστος. Συνολικά έχουν γράψει για το ζήτημα των υποκλοπών 36 συντάκτες.
Αντίστοιχα, στα Νέα η Μίνα Μουστάκα είναι η αρθρογράφος με τα περισσότερα άρθρα (32), με την Ελένη Ευαγγελοδήμου και το newsrooom να ακολουθούν με μόλις εννέα άρθρα.
Κειμενική ανάλυση
Όπως φαίνεται και στο παρακάτω wordcloud, η Εφημερίδα των Συντακτών “δειχνει” την κυβέρνηση για το σκάνδαλο των υποκλοπών, καθώς η αναφορά της σε αυτή περιλαμβάνεται στα περισσότερα κείμενα. Μάλιστα, ιδιαίτερη έμφαση δίνει στη δικαιοσύνη και σε έννοιες σχετικές με αυτή, όπως τον εισαγγελέα, τον Άρειο Πάγο και την απόφαση, καθώς είναι αρμόδια για την επίλυση του ζητήματος. Ταυτόχρονα, συχνή αναφορά γίνεται στους εμπλεκομένους στην υπόθεση, οι οποίοι περιλαμβάνουν τον πρωθυπουργό, τον Ταλ Ντίλιαν, ιδρυτή της Intellexa, της εταιρείας που εμπορεύεται το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator, όπως και στο ΠΑΣΟΚ και τον Νίκο Ανδρουλάκη. Στο στόχαστρο μπαίνουν και έννοιες που σχετίζονται με την πολιτική, όπως ο πολιτικός, ο υπουργός, ο βουλευτής, το κόμμα, κ.ά.
Τα πιο συχνά διγράμματα (bigrams) που εμφανίζονται στα κείμενα περιλαμβάνουν τον “Άρειο Πάγο” με 412 αναφορές, το “σκάνδαλο των υποκλοπών” με 195 αναφορές, σε αντίθεση με την “υπόθεση των υποκλοπών” με 125 αναφορές, και το “κράτος δικαίου” με 178 αναφορές. Η έννοια της εθνικής ασφάλειας, την οποία οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης επικαλούνται συχνά για την αιτιολόγηση της παρακολούθησης ορισμένων προσώπων, όπως και το “κατασκοπευτικό λογισμικό” εμφανίζονται στο τέλος της λίστας με 61 και 57 αναφορές αντίστοιχα.
Με τη μέθοδο cosine similarity ερευνήθηκε η ομοιότητα των κειμένων της Εφημερίδας των Συντακτών, η οποία δεν είναι ιδιαίτερα υψηλή, όπως αποτυπώνεται στο παρακάτω γράφημα, το οποίο συγκρίνει όλα τα κείμενα μεταξύ τους.
Πιο συγκεκριμένα, στα κείμενα με το μεγαλύτερο similarity score αποτυπώνεται το έντονο πολιτικό, δικαστικό και κοινωνικό παρασκήνιο γύρω από το σκάνδαλο των υποκλοπών στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας την τάση συγκάλυψης. Από τη μία πλευρά, οι δικαστικές εξελίξεις –με την αρχειοθέτηση της υπόθεσης από τον Άρειο Πάγο και την απόρριψη της Εξεταστικής Επιτροπής από την κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή– προκαλούν την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης και του νομικού κόσμου. Από την άλλη, οι αποκαλύψεις στη δίκη για το λογισμικό Predator, σε συνδυασμό με νέες έρευνες για διεθνή κατασκοπευτικά λογισμικά όπως το Paragon, δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί την κυβέρνηση υπεύθυνη για τη συγκάλυψη του σκανδάλου.
Όσον αφορά την εφημερίδα Τα Νέα, η εικόνα δεν είναι πολύ διαφορετική. Και σε αυτή την περίπτωση, η παρουσία της κυβέρνησης είναι έντονη στο σχηματιζόμενο wordcloud. Ταυτόχρονα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη λέξη “πρόεδρος”, η οποία αναφέρεται κυρίως στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, αλλά και στον πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη. Η δικαιοσύνη, η βουλή, ο Άρειος Πάγος, η ΕΥΠ και οι μάρτυρες παρουσιάζονται ως οι βασικοί εμπλεκόμενοι στην υπόθεση.
Και πάλι το δίγραμμα του Αρείου Πάγου, όπως και του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου παρουσιάζουν τις περισσότερες εμφανίσεις με 161 και 59 αναφορές αντίστοιχα, δίνοντας έμφαση στον ρόλο της δικαιοσύνης για τη διαλεύκανση του σκανδάλου. Γενικώς, σχεδόν όλα τα διγράμματα της Εφημερίδας των Συντακτών εμφανίζονται συχνά και στα Νέα, ωστόσο σε μικρότερη συχνότητα λόγω του μικρότερου αριθμού άρθρων.
Η ομοιότητα των κειμένων δεν είναι πολύ έντονη και σε αυτή την περίπτωση, με κάποιες εξαιρέσεις σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως φαίνεται και στο παρακάτω διάγραμμα.
Για να γίνει πιο εμφανής ο βαθμός ομοιότητας, παρακάτω παρουσιάζεται το αντίστοιχο διάγραμμα για τα δέκα πρώτα άρθα του dataset, στο οποίο είναι φανερό το ακριβές ποσοστό ομοιότητας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι οι λέξεις “κατασκοπευτικό”, “συγκάλυψη” και “παράνομες” εμφανίζονται στην Εφημερίδα των Συντακτών 61, 83 και 97 φορές αντίστοιχα. Οι ίδιες λέξεις στα Νέα εμφανίζονται 22, 24 και 14 φορές αντίστοιχα. Εκτός από τον μειωμένο αριθμό των άρθρων που αιτιολογεί τις πιο λίγες αναφορές των Νέων στις συγκεκριμένες λέξεις, γίνεται φανερή η μαχητική στάση του κάθε μέσου από την επιλογή και χρήση των όρων.
Συναισθηματική ανάλυση
Η συναισθηματική ανάλυση του λόγου της Εφημερίδας των Συντακτών με τη χρήση του λεξικού emolex αναδεικνύει την επικράτηση των βασικών θετικών και αρνητικών συναισθημάτων στα δημοσιεύματα, δηλαδή τη χαρά, την έκπληξη, την εμπιστοσύνη, τον θυμό, τον φόβο, την αποστροφή και την προσμονή. Όπως φαίνεται στο συγκεντρωτικό διάγραμμα, τα αρνητικά συναισθήματα υπερέχουν των αρνητικών καθ’ όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου.
Η πολικότητα στα κείμενα γίνεται επίσης εμφανής στο παρακάτω bar chart, με τον Μάιο του 2025 να σημειώνει τη μεγαλύτερη αρνητική πολικότητα. Το πιο αρνητικό άρθρο δημοσιεύθηκε στις 18 Μαΐου 2026, κάνοντας αναφορά στο εξώδικο που έστειλε ο Γρηγόρης Δημητριάδης, πρώην Γενικός Γραμματέας του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και πολιτικός προϊστάμενος της ΕΥΠ, στον Στέφανο Κασσελάκη και την απάντηση του τελευταίου.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα συναισθηματικά δίπολα μεταξύ χαράς – λύπης, εμπιστοσύνης – αποστροφής, φόβου – θυμού, έκπληξης – προσμονής, όπως παρουσιάζονται στα κείμενα. Για παράδειγμα, προσμονή και έκπληξη προκαλεί το άρθρο στις 5 Μαΐου 2026 αναφορικά με την κατάθεση προτάσεων για σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής για το σκάνδαλο των υποκλοπών και Προανακριτικής για την υπόθεση παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ από κόμματα της αντιπολίτευσης.
Για να εντοπιστούν οι θεματικές των κειμένων με τον μεγαλύτερο θυμό, σχηματίστηκαν και πάλι wordclouds με τις επικρατέστερες λέξεις. Στο στόχαστρο βρίσκονται για άλλη μία φορά η κυβέρνηση, ο πρωθυπουργός, η δικαιοσύνη, ο πολιτικός και η χώρα, λέξεις που έχουν αναδειχθεί έτσι κι αλλιώς στο corpus των κειμένων και φανερώνουν την έντονη επικράτηση του θυμού και των αρνητικών συναισθημάτων σε όλα τα άρθρα.
Σε αντίθεση με την Εφημερίδα των Συντακτών, τα θετικά συναισθήματα κυριαρχούν στα δημοσιεύματα στα Νέα στις αρχές του 2026, όπως φαίνεται και στο παρακάτω γράφημα. Ωστόσο, τα αρνητικά συναισ΄θηματα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και εν τέλει φτάνουν και σχεδόν ξεπερνούν τα θετικά στην πορεία του χρόνου.
Οι διακυμάνσεις μεταξύ αρνητικής και θετικής πολικότητας είναι πιο έντονες στα Νέα, καθώς υπάρχει εναλλαγή μεταξύ θετικών και αρνητικών συναισθημάτων, όπως αποτυπώνεται και στο παρακάτω γράφημα.
Μάλιστα, το πιο θετικό κείμενο δημοσιεύθηκε στις 19 Μαΐου 2026, με αναφορά στα «Intellexa Leaks» που αποδεικνύουν πως η εταιρεία του Predator είχε ζωντανή πρόσβαση στις παρακολουθήσεις των κρατικών πελατών της, καταρρίπτοντας το κυβερνητικό αφήγημα περί άγνοιας και ζητώντας πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Είναι αξιοσημείωτο, ότι ως θετικά χαρακτηρίζονται τα κείμενα τα οποία κάνουν λόγο για τις νέες αποκαλύψεις στην υπόθεση και την εμπλοκή της κυβέρνησης σε αυτή.
Το πιο αρνητικά φορτισμένο κείμενο δημοσιεύθηκε στις 12 Απριλίου 2025, με το ΠΑΣΟΚ να καταδικάζει την άρνηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κ. Τζαβέλλα, να προσέλθει στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας για την αρχειοθέτηση της υπόθεσης των υποκλοπών, κάνοντας λόγο για προσπάθεια συγκάλυψης και θεσμική παρακμή.
Οι λέξεις που επικρατούν στα κείμενα με τον μεγαλύτερο φόβο βάζουν και πάλι στο κάδρο την κυβέρνηση, τον πρωθυπουργό, και τη βουλή, αλλά και την ίδια τη χώρα.
Τέλος, εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι το άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 22 Μαΐου 2026 παρουσιάζει το μεγαλύτερο σκορ όσον αφορά τον θυμό, την αποστροφή, τη λύπη και την προσμονή. Το συγκεκριμένο άρθρο περιγράφει την καταψήφιση της πρότασης του ΠΑΣΟΚ για Εξεταστική Επιτροπή σχετικά με τις υποκλοπές, μετά την απόφαση της κυβερνητικής πλειοψηφίας να αυξήσει το όριο έγκρισης στις 151 ψήφους επικαλούμενη την εθνική ασφάλεια, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της αντιπολίτευσης και του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά.
Συμπερασματικά, διαπιστώνουμε ότι τα δυο sites ακολουθούν σχεδόν κοινή γραμμή στην κάλυψη του ζητήματος των υποκλοπών, αφού ο βαθμός ομοιότητάς τους είναι 96%, όπως φαίνεται από το cosine similarity γράφημα που παρουσιάζεται παρακάτω. Ωστόσο, μικρές διαφορές στην επιλογή των λέξεων κάνουν τη διαφορά στην τοποθέτηση και τη στάση του κάθε ειδησεογραφικού site.
