Πώς οι τιμές ξαναγράφουν την καθημερινότητα
Η ακρίβεια αποτέλεσε ένα από τα βασικά θέματα της ελληνικής δημόσιας συζήτησης μέσα στο 2025, αφού συνδέθηκε άμεσα με την καθημερινότητα των νοικοκυριών, τις τιμές των τροφίμων, τις αυξήσεις στα προϊόντα και την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Στην παρούσα εργασία αναλύθηκαν 1.139 δημοσιογραφικά άρθρα που συλλέχθηκαν από το Monitor της innews, για την περίοδο από 3 Ιανουαρίου 2025 έως 28 Δεκεμβρίου 2025. Στόχος της ανάλυσης ήταν να διερευνηθεί το πώς εμφανίστηκε το θέμα της ακρίβειας στην ελληνική ειδησεογραφία, ποιοι μήνες παρουσίασαν μεγαλύτερη ένταση κάλυψης, ποια μέσα δημοσίευσαν περισσότερα σχετικά άρθρα, ποιες λέξεις κυριάρχησαν, καθώς και τι δείχνει η συναισθηματική πολικότητα των δημοσιευμάτων.
Για την ανάλυση συγκεντρώθηκαν και οργανώθηκαν δημοσιεύματα από την ελληνική ειδησεογραφία, ώστε να εξεταστεί πώς παρουσιάστηκε το θέμα της ακρίβειας μέσα στο 2025. Αρχικά, αφαιρέθηκαν επαναλαμβανόμενα ή ελλιπή στοιχεία, ώστε το υλικό να είναι πιο καθαρό και αξιόπιστο. Στη συνέχεια, τα άρθρα ταξινομήθηκαν με βάση την ημερομηνία δημοσίευσης, προκειμένου να φανεί σε ποιους μήνες το θέμα απασχόλησε περισσότερο τα μέσα ενημέρωσης. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι λέξεις που εμφανίζονται συχνότερα στα κείμενα, ώστε να αναδειχθούν οι βασικοί άξονες της κάλυψης, όπως οι τιμές, τα τρόφιμα, τα σούπερ μάρκετ και οι καταναλωτές. Τέλος, αξιοποιήθηκε η συναισθηματική κατηγοριοποίηση των δημοσιευμάτων, για να φανεί αν ο συνολικός τόνος της ειδησεογραφίας ήταν κυρίως θετικός, ουδέτερος ή αρνητικός.
Η μηνιαία εξέλιξη των άρθρων έδειξε ότι η κάλυψη της ακρίβειας δεν ήταν σταθερή σε όλη τη διάρκεια του έτους. Τον Ιανουάριο καταγράφηκαν 25 άρθρα, τον Φεβρουάριο 43, ενώ τον Μάρτιο 62. Η πρώτη μεγάλη άνοδος εμφανίζεται τον Απρίλιο, με 139 άρθρα, και παραμένει υψηλή τον Μάιο, με 132 άρθρα. Μετά από μια πτώση τον Ιούνιο, όπου καταγράφηκαν 44 άρθρα, η κάλυψη αυξάνεται ξανά τον Ιούλιο με 90 άρθρα. Η μεγαλύτερη ένταση εμφανίζεται τον Σεπτέμβριο, με 191 άρθρα, ενώ υψηλά παραμένουν και ο Οκτώβριος με 141 άρθρα και ο Δεκέμβριος με 138 άρθρα. Η εικόνα αυτή αποδεικνύει πως η ακρίβεια επανέρχεται περιοδικά στην επικαιρότητα, πιθανότατα σε σχέση με αυξήσεις τιμών, μέτρα για την αγορά, συζητήσεις γύρω από το κόστος ζωής και εποχικές καταναλωτικές περιόδους.
Αναφορικά με τις πηγές, η κατανομή των δημοσιευμάτων απέδειξε ότι ορισμένα μέσα είχαν εντονότερη παρουσία στο θέμα. Ενδεικτικά, το in.gr εμφανίζεται στην πρώτη θέση με 30 άρθρα, ενώ ακολουθούν το voliotaki.gr με 17, το newmoney.gr και το zarpanews.gr με 15 άρθρα, καθώς και το radiovera.gr με 14. Η παρουσία οικονομικών και ενημερωτικών ιστοσελίδων δείχνει ότι η ακρίβεια αντιμετωπίζεται, τόσο ως οικονομικό όσο και ως κοινωνικό ζήτημα, αφού αφορά τις επιχειρήσεις, την αγορά, αλλά κυρίως τους πολίτες και τα νοικοκυριά.
Η ανάλυση των συχνότερων λέξεων επιβεβαιώνει τον καταναλωτικό και οικονομικό χαρακτήρα της ειδησεογραφικής κάλυψης. Στο wordcloud κυριαρχούν λέξεις όπως «τιμές», «ευρώ», «σούπερ μάρκετ», «προϊόντα», «τρόφιμα», «καταναλωτές», «ιδιωτικής ετικέτας» και «ανατιμήσεις», γεγονός που δείχνει ότι η ακρίβεια παρουσιάζεται κυρίως μέσα από την καθημερινή εμπειρία της αγοράς. Παράλληλα, η εμφάνιση όρων όπως «πρόστιμα», «Υπουργείο Ανάπτυξης» και «Θεοδωρικάκος» συνδέει το θέμα με την πολιτική και θεσμική διαχείρισή του, δείχνοντας ότι η ειδησεογραφία δεν εστίασε μόνο στις τιμές, αλλά και στις κρατικές παρεμβάσεις, στους ελέγχους και στη λειτουργία της αγοράς. Έτσι, η ακρίβεια εμφανίζεται όχι μόνο ως οικονομικός δείκτης, αλλά ως ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και ταυτόχρονα απασχολεί τη δημόσια πολιτική συζήτηση.
Συνολικά, η συναισθηματική ανάλυση έδειξε ότι από τα 1.139 άρθρα, τα 622 ταξινομήθηκαν ως θετικά, τα 483 ως ουδέτερα, ενώ τα 34 ως αρνητικά. Το εύρημα αυτό χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η θετική κατηγοριοποίηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ακρίβεια παρουσιάζεται ως θετικό φαινόμενο. Αντίθετα, μπορεί να οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο η αυτόματη ανάλυση αναγνωρίζει λέξεις ή φράσεις που σχετίζονται με μέτρα, μειώσεις, παρεμβάσεις ή και ανακοινώσεις. Ωστόσο, η μεγάλη παρουσία ουδέτερων και θετικών ταξινομήσεων δείχνει ότι τα δημοσιεύματα δεν έχουν πάντα έντονα συναισθηματικό χαρακτήρα, αλλά συχνά χαρακτηρίζονται ως ενημερωτικό ή περιγραφικό ύφος.
Βερονίκη Στεριώτη / Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ