Η Βασιλική του Αγίου Πέτρου είναι ένας από τους ιερότερους ναούς της Χριστιανοσύνης και μία από τις μεγαλύτερες εκκλησίες στον κόσμο. Με το επιβλητικό της μέγεθος και κυρίως με τον εντυπωσιακό της τρούλο δεσπόζει στον ουρανό της Ρώμης και προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες, τόσο πιστούς Καθολικούς όσο και απλούς θαυμαστές της απαράμιλλης καλλιτεχνικής της αξίας.
Στη θέση του σημερινού ναού βρισκόταν μέχρι τις αρχές του 16ου αιώνα η παλιά βασιλική του Αγίου Πέτρου, η οποία χτίστηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Μεγάλο Κωνσταντίνο, στη θέση όπου είχε ταφεί ο Απόστολος Πέτρος. Η ιδέα για την ανέγερση ενός νέου ναού ανήκει στον Πάπα Νικόλαο Ε΄ στα μέσα του 15ου αιώνα, λόγω της ερείπωσης στην οποία είχε περιέλθει ο μεσαιωνικός ναός.
Στις 18 Απριλίου 1506, το Σάββατο μετά το Πάσχα, ο Πάπας Ιούλιος Β΄ έθεσε τον θεμέλιο λίθο της νέας βασιλικής του Αγίου Πέτρου. Αν και τα σχέδιά της άλλαξαν αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της κατασκευής της, πήρε τελικά τη μορφή ενός τρίκλιτου λατινικού σταυρού με θόλο στο κέντρο, ακριβώς πάνω από την κύρια Αγία Τράπεζα, η οποία καλύπτει τον τάφο του Αποστόλου Πέτρου.
Τα πρώτα χρόνια η πρόοδος των εργασιών ήταν αργή, ενώ η κατασκευή διακόπηκε εντελώς το 1514, με τον θάνατο του Ντονάτο Μπραμάντε, του επικεφαλής αρχιτέκτονα του έργου. Οι συνεχιστές του προσπάθησαν να τροποποιήσουν τα αρχικά σχέδια, η αποφασιστική ώθηση δόθηκε όμως το 1547, όταν ανέλαβε την ευθύνη ο Μιχαήλ Άγγελος, εμπνευστής του θεαματικού τρούλου. Ολόκληρο το συγκρότημα πήρε την τελική του μορφή από τον Κάρλο Μαντέρνο, ο οποίος σχεδίασε την μνημειώδη πρόσοψη και επιμήκυνε τον κυρίως ναό προς την πλατεία. Η βασιλική εγκαινιάστηκε τελικά το 1626.
Οσον αφορά το εξωτερικό του ναού θα εντυπωσιαστείτε από την κολοσσιαία κατασκευή της πρόσοψης, η οποία έχει ύψος 48 μέτρα και πλάτος 115 μέτρα. Οκτώ ογκώδεις κίονες στηρίζουν το ανώτερο επίπεδο, στο οποίο στέκονται 13 αγάλματα που αναπαριστούν τον Χριστό Λυτρωτή, τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή και τους 11 αποστόλους.
Ακριβώς πάνω από τους κίονες μια επιγραφή διατρέχει το θριγκό: “IN HONOREM PRINCIPIS
APOST PAVLVS V BVRGHESIVS ROMANVS PONT MAX AN MDCXII PONT VII” που
μεταφράζεται: “Προς τιμήν του Πρίγκιπα των Αποστόλων, Παύλου Ε΄ Μποργκέζε, Ρωμαίου
Ποντίφικα, το έτος 1612, το έβδομο της θητείας του”.
Πηγαίνοντας προς το εσωτερικό του ναού μπορεί κανείς να θαυμάσει αριστουργήματα που φιλοτέχνησαν οι μεγαλύτεροι καλλιτέχνες της ιστορίας, όπως την εκθαμβωτική “Pietà” του Μιχαήλ Άγγελου, το μοναδικό γλυπτό που υπέγραψε ποτέ ο καλλιτέχνης – η υπογραφή του είναι χαραγμένη στο ζωνάρι στο στήθος της Παναγίας.
Στο κέντρο δεσπόζει το περίφημο Κιβώριο του Μπερνίνι που βρίσκεται πάνω από το χώρο του τάφου του Αγίου Πέτρου. Είναι κατασκευασμένο από μπρούντζο που προέρχεται από το Πάνθεον και στηρίζεται σε τέσσερις σπειροειδείς κίονες.
Ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του Αγίου Πέτρου είναι αναμφίβολα ο τεράστιος τρούλος. Έχει συνολικό βάρος περίπου 14.000 τόνους, ύψος που αγγίζει τα 133,30 μέτρα εξωτερικό ύψος από το επίπεδο του δρόμου μέχρι την κορυφή του σταυρού και διάμετρο 58,90 μέτρα στο εξωτερικό.
Το αρχικό σχέδιο ανήκει στον Μιχαήλ Άγγελο και οι εργασίες κατασκευής του ξεκίνησαν το 1546 από τον πάπα Παύλο Γ’ Φαρνέζε, ενώ διακόπηκαν το 1564, με το θάνατο του Μιχαήλ Άγγελου. Το 1588 τα έργα συνεχίστηκαν από τους Τζάκομο ντέλα Πόρτα και Ντομένικο Φοντάνα, απασχολώντας περίπου 800 εργάτες, και ολοκληρώθηκαν 22 μήνες αργότερα. Το 1593 τοποθετήθηκε στην κορυφή του φανού μια επιχρυσωμένη χάλκινη σφαίρα, ενώ σταδιακά ο τρούλος καλύφθηκε με μολύβδινες πλάκες.
Η πρόσβαση στον τρούλο γίνεται μέσω μιας μακράς σπειροειδούς ανάβασης, της λεγόμενης “lumaca di Sant’Andrea” και 537 σκαλοπατιών που οδηγούν στην εξωτερική στοά, η οποία προσφέρει μια πανοραμική θέα 360 μοιρών της πόλης και των γύρω περιοχών. Για να φτάσετε εκεί, μπορείτε να ανεβείτε όλη τη διαδρομή ή να πάρετε το ασανσέρ μέχρι τη μέση της διαδρομής και να περπατήσετε τα υπόλοιπα σκαλοπάτια. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια μεγάλη, απότομη ανάβαση, που δεν συνιστάται για όσους πάσχουν από κλειστοφοβία ή ίλιγγο. Προμηθευτείτε εισιτήρια (€8/10 χωρίς/με ανελκυστήρα) από την είσοδο στα δεξιά της κεντρικής στοάς της βασιλικής.